Dużo działo się w dłoniach, ale jeszcze więcej w emocjach.

Jak przebiegały zajęcia?

Na początku dzieci zobaczyły zamrożone bryły lodu na aluminiowych tackach. W środku były uwięzione pingwiny i inne zwierzęta polarne. Sam widok wzbudził ogromną ciekawość.

Najpierw dzieci badały lód:
dotykały, przesuwały dłonie po zimnej powierzchni, obserwowały przezroczystość i pęcherzyki powietrza.

Potem rozpoczęło się malowanie lodu. Dzieci używały wody z barwnikami i farb, tworząc kolorowe wzory przypominające witraże. Kolory rozpływały się po śliskiej powierzchni, podkreślając pęknięcia i strukturę lodu.

Gdy lód zaczął topnieć, dzieci przeszły do akcji ratunkowej – łamały go rękami, stukały, rozgarniały kawałki i wydobywały zwierzątka. Było dużo emocji, napięcia i radości z „uratowania” każdego pingwina.

Kolejnym etapem była budowa schronienia. Z kostek cukru malowanych kolorową wodą dzieci konstruowały igloo. Układały, dopasowywały, sprawdzały stabilność budowli.

Na zakończenie nastąpiło wyciszenie – masażyki dla rodziców piłeczkami z kolcami. Po intensywnych bodźcach dotykowych dzieci mogły przejść do spokojnego, rytmicznego ruchu i bliskości.

Co robiły dzieci?

• dotykały i badały lód
• malowały kolorową wodą po lodzie
• łamały i kruszyły bryły lodu
• wydobywały zamrożone figurki
• budowały igloo z kostek cukru
• wykonywały masaż relaksacyjny

Czego doświadczały?

Ekstremalnych doznań dotykowych
Zimno, mokro, ślisko, twardo.

Siły i sprawczości
Rozbijanie lodu i ratowanie zwierząt.

Koordynacji wzrokowo–ruchowej
Budowanie konstrukcji z małych elementów.

Regulacji emocjonalnej
Przejście od intensywnej zabawy do masażu.

Materiały

• plastikowe figurki zwierząt polarnych
• woda
• aluminiowe tacki
• barwniki spożywcze lub rozwodnione farby
• pędzle lub pipety
• kostki cukru
• małe pojemniki z kolorową wodą
• piłeczki sensoryczne z kolcami
• ręczniki i cerata ochronna

Jak przygotować lodowe bryły?

1. Ułóż figurki na tackach.
2. Zalej wodą tak, by były przykryte.
3. Wstaw do zamrażarki na kilka godzin (najlepiej na noc).

Jak zrobić kolorową wodę?

• Do kubeczków z wodą dodaj kilka kropli barwnika spożywczego
  lub odrobinę rozwodnionej farby plakatowej.

Pro tipy z zajęć

Wyjmij lód chwilę przed zajęciami.
Lekko topniejący łatwiej się kruszy.

Daj dzieciom czas na samo badanie lodu.
Nie przyspieszaj „ratowania”.

Kolor na lodzie pięknie podkreśla pęknięcia.
To dodatkowa stymulacja wzrokowa.

Igloo nie musi być idealne.
Liczy się próba budowania.

Masaż na koniec pomaga wyciszyć układ nerwowy.

Na zakończenie

To była prawdziwa arktyczna przygoda. Dzieci mogły doświadczyć siły natury, poczuć zimno lodu i radość z pomagania, a potem wrócić do spokoju poprzez dotyk i bliskość.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Poszukiwanie pingwinów lodowa misja ratunkowa i arktyczne budowle pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

To bezpłatny poradnik ze scenariuszami zajęć sensorycznych, który powstał z doświadczenia pracy z dziećmi o zróżnicowanych potrzebach rozwojowych oraz z głębokiego szacunku do dziecięcej ciekawości, samodzielności i tempa rozwoju. 

Dlaczego warto po nią sięgnąć?

Bo ta broszura przypomina o czymś, o czym w natłoku obowiązków łatwo zapomnieć:
w rozwoju dziecka najważniejszy jest proces, nie efekt końcowy. 

Znajdziesz w niej propozycje zabaw i aktywności, które:

• wspierają integrację sensoryczną
• rozwijają motorykę małą i dużą
• pomagają w regulacji emocji i napięcia
• budują sprawczość i decyzyjność dziecka
• uczą poprzez doświadczanie wszystkimi zmysłami 

I co ważne — nie wymagają drogich pomocy. Wystarczą produkty, które często już mamy pod ręką: mąka, ryż, makaron, woda, nasiona chia, masa solna czy nawet… pieczona dynia. 

Gotowe inspiracje, które możesz od razu przenieść na swoje zajęcia

W broszurze znajdziesz konkretne opisy aktywności, m.in.:

 Sensoryczną zabawę z makaronem inspirowaną książką „Bardzo głodna gąsienica” – pełną przesypywania, ugniatania i tworzenia własnych historii.
 Tworzenie kwiatów z masy solnej z dodatkiem naturalnych elementów, które wzmacnia dłonie i wycisza układ nerwowy.
 Ciecz nienewtonowską w świecie pszczół – idealną do eksperymentowania z konsystencją i siłą nacisku.
 Zabawy z kolorowym ryżem i emocjami inspirowane książką „Kolorowy potwór”.
 Dyniowe masy sensoryczne bez przepisu – gdzie dziecko samo decyduje o proporcjach.
 „Żabie bagno” z nasion chia – oswajające śliskie, mokre i trudne faktury. 

Każda propozycja jest opisana w duchu:
mniej instrukcji – więcej uważności na dziecko. Zamiast „zrób tak”, dostajemy zachętę do obserwowania, podążania za potrzebami dziecka i pozwalania mu decydować. 

To coś więcej niż scenariusze zajęć

Ta publikacja wspiera nie tylko rozwój dzieci, ale też… dorosłych. Pomaga zmienić perspektywę z:
„ma być ładnie i według planu”
na
„ma być prawdziwie, rozwojowo i w relacji”.

Autorka wielokrotnie podkreśla, by nie poprawiać dziecka, nie poganiać i nie odbierać mu decyzyjności, bo właśnie w swobodnym eksperymentowaniu zachodzi najwięcej procesów rozwojowych. 

To ogromnie cenne zwłaszcza w pracy z dziećmi, które:

• mają trudności sensoryczne
• potrzebują wsparcia w regulacji emocji
• szybciej się zniechęcają
• potrzebują więcej ruchu i doświadczeń, a mniej stolika i kart pracy

Dla kogo jest ta broszura?

Dla:
nauczycieli wychowania przedszkolnego i wczesnoszkolnego
terapeutów i specjalistów pracujących z dziećmi
rodziców, którzy chcą mądrze bawić się z dzieckiem w domu
placówek, które chcą wprowadzać więcej działań sensorycznych i swobodnej eksploracji

To gotowa baza inspiracji na zajęcia indywidualne i grupowe — takie, które naprawdę wspierają układ nerwowy dziecka, a nie tylko „zapełniają czas”. 

Pobierz i korzystaj w swojej pracy

Broszura „Małe ręce – wielkie doświadczenia” jest publikacją bezpłatną i została stworzona po to, by jak najwięcej dzieci mogło korzystać z wartościowych, rozwojowych doświadczeń sensorycznych. 

Pobierz ją, wydrukuj wybrane strony, wracaj do niej przed planowaniem zajęć. Traktuj scenariusze jako inspirację — i śmiało modyfikuj je pod potrzeby swoich dzieci.

Bo czasem naprawdę wystarczy mąka, woda… i zgoda na bałagan, żeby wydarzyło się coś bardzo ważnego w rozwoju małego człowieka.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Małe ręce – wielkie doświadczenia. Pobierz bezpłatną broszurę z gotowymi inspiracjami na zajęcia sensoryczne pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Na początek dzieci zamieniły się w małych cukierników. Na stołach pojawiły się pierniczki oraz jadalne farby, a każda praca była inna – kolorowa, bogato zdobiona i absolutnie wyjątkowa. Dzieci malowały palcami i pędzelkami, próbowały kolorów, mieszały barwy i… oczywiście podjadały. Było dużo skupienia, ale jeszcze więcej frajdy.

Kolejnym etapem były choinki z filcu. Dzieci wycinały, dopasowywały elementy, ozdabiały swoje drzewka i tworzyły małe, miękkie dekoracje. To była spokojniejsza część zajęć – idealna na ćwiczenie precyzji, cierpliwości i kreatywności.

A kiedy wydawało się, że to już koniec atrakcji…
 pojawił się Mikołaj!
Były emocje, uśmiechy, zdziwienie i ogromna radość. Dzieci mogły przywitać się z Mikołajem, zrobić pamiątkowe zdjęcie i poczuć prawdziwą magię świąt.

To był piękny, ciepły czas – pełen zapachu pierników, miękkiego filcu, twórczego działania i dziecięcej radości. Dziękujemy wszystkim za obecność i wspólne tworzenie tej wyjątkowej, mikołajkowej atmosfery

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Mikołajkowe warsztaty pełne magii – 03.12.2025 pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Dynia stała się dziś centrum sensorycznego świata. Nie jako dekoracja, ale jako obiekt do badania, dotykania, wąchania i odkrywania od środka. Zajęcia przebiegały bez pośpiechu i bez narzucania schematów – każde dziecko mogło doświadczyć dyni na swój sposób.

Jak przebiegały zajęcia?

Zajęcia rozpoczęły się od obejrzenia całej dyni. Dzieci dotykały jej skórki – twardej, gładkiej lub chropowatej, porównywały wielkość i ciężar. Dynia była stukana, obracana, toczona po podłodze.

Następnie dynia została otwarta. Moment przecięcia wywołał duże zainteresowanie – dzieci obserwowały wnętrze, słuchały dźwięku rozrywanej struktury i wąchały intensywny zapach.

Potem rozpoczęła się właściwa zabawa:

• wybieranie pestek palcami,
• rozrywanie włóknistego środka,
• przesypywanie pestek,
• zgniatanie i ugniatanie miąższu.

Niektóre dzieci zatrzymywały się na etapie obserwacji, inne zanurzały dłonie głęboko w dyniowym wnętrzu – każda reakcja była akceptowana.

Co robiły dzieci?

• dotykały i badały skórkę dyni,
• wybierały pestki,
• rozrywały i zgniatały miąższ,
• przesypywały pestki,
• wąchały dynię.

Czego doświadczały?

 Różnorodnych faktur
Twarda skórka, miękki miąższ, śliskie pestki.

 Bodźców zapachowych
Naturalny, intensywny zapach dyni.

 Pracy dłoni i palców
Wydobywanie, ściskanie, przesypywanie.

 Regulacji emocjonalnej
Zanurzanie dłoni działało wyciszająco.

Materiały

• dynia,
• nożyk (używany przez dorosłego),
• miski,
• łyżki,
• tacki,
• mata lub cerata ochronna.

Pro tipy z zajęć

 Pozwól dzieciom ubrudzić ręce.
To klucz do doświadczenia.

 Nie zmuszaj do dotykania wnętrza.
Samo patrzenie też jest doświadczeniem.

 Wydłuż etap wybierania pestek.
To świetna regulacja sensoryczna.

 Zachowaj pestki na kolejne zajęcia.
Można je suszyć, liczyć, przesypywać.

Na zakończenie

To były zajęcia pełne jesiennego spokoju i ciekawości. Dynia pozwoliła dzieciom doświadczyć różnic, zanurzyć dłonie w naturalnym materiale i poczuć sezonową zmianę.

Bo czasem wystarczy jedno warzywo…
żeby uruchomić wszystkie zmysły

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Dynia wszystkimi zmysłami pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

(nie pieczenie pod linijkę)

Podczas tych zajęć dzieci zamieniły się w małych cukierników. Szarlotka nie była celem samym w sobie – była pretekstem do sensorycznego doświadczania: zapachu jabłek, szorstkości płatków owsianych, miękkości ciasta i intensywnego aromatu cynamonu.

Nie było dokładnego przepisu, nie było „dobrze” ani „źle”. Było ugniatanie, mieszanie, decydowanie i sprawdzanie, co się stanie, gdy czegoś będzie więcej albo mniej.

Jak przebiegały zajęcia?

Zajęcia rozpoczęły się od kontaktu ze składnikami. Dzieci oglądały jabłka – dotykały ich skórki, wąchały, słuchały dźwięku krojenia i kruszenia. Każdy składnik był poznawany osobno, bez pośpiechu.

Następnie dzieci:

• kroiły i kruszyły jabłka,
• wsypywały mąkę i płatki owsiane do misek,
• dosypywały cynamon,
• dolewały wodę lub olej,
• mieszały i ugniatały masę dłońmi, nie łyżką.

Każde dziecko samo decydowało:

• ile dodać składników,
• jaka konsystencja jest dla niego odpowiednia,
• czy chce mieszać, ugniatać, czy tylko obserwować.

Niektóre dzieci długo zatrzymywały się na etapie ugniatania – i właśnie tam zostawaliśmy. Jeśli pojawiała się chęć pieczenia, szarlotka trafiała do piekarnika. Jeśli nie – proces kończył się na etapie zabawy sensorycznej. Obie wersje były równie wartościowe.

Co robiły dzieci?

• dotykały, wąchały i poznawały składniki,
• kroiły i kruszyły jabłka,
• mieszały składniki dłońmi,
• ugniatały masę o różnej konsystencji,
• podejmowały decyzje dotyczące dalszego działania.

Co rozwijaliśmy?

• motorykę małą i siłę dłoni,
• integrację sensoryczną (dotyk, zapach, propriocepcję),
• samodzielność i sprawczość,
• tolerancję na nowe faktury i zapachy,
• współpracę i komunikację w naturalnym kontekście.

Materiały

• jabłka (świeże, pachnące),
• mąka,
• płatki owsiane,
• cynamon,
• woda lub olej,
• miski,
• mata lub cerata ochronna.

Jak się bawić?

• pozwól dziecku dotykać składników osobno,
• nie poprawiaj proporcji – dziecko decyduje,
• mieszajcie rękami, nie łyżką,
• zatrzymajcie się na etapie, który daje radość,
• pieczenie jest opcją, nie obowiązkiem.

Porada prowadzącej

Nie chodzi o efekt końcowy.
Najważniejsze jest to, co dziecko czuje w trakcie – w dłoniach, w nosie, w całym ciele.

Jeśli coś się klei, rozsypuje albo wygląda „nieidealnie” –
to znak, że dziecko doświadcza, uczy się i rozwija.

To nie jest lekcja gotowania.
To zabawa sensoryczna z zapachem dzieciństwa.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Szarlotka, którą się czuje pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Te zajęcia były pełne śmiechu, zdziwienia i nieoczywistego efektu „wow”. Zwykłe balony, po kąpieli w płynie do naczyń, zmieniły się w gniotki, które delikatnie kleiły się do dłoni, stołu i siebie nawzajem.

Nie chodziło o trik. Chodziło o doświadczanie zmiany właściwości materiału i radość z ugniatania.

Jak przebiegały zajęcia?

Każde dziecko dostało balonowego gniotka – miękkiego, sprężystego, wypełnionego mąką lub ryżem. Najpierw było samo gniecenie: ściskanie, podrzucanie, toczenie po stole.

Potem pojawił się płyn do naczyń. Gniotki zostały zanurzone lub delikatnie posmarowane płynem. I wtedy stała się magia – balony zaczęły lekko się kleić.

Dzieci sprawdzały, co się przyklei: dłoń, blat, drugi balon. Odklejały, przyklejały, śmiały się i próbowały znowu.

Co robiły dzieci?

• ściskały i ugniatały balony,
• obserwowały sprężystość gniotków,
• zanurzały balony w płynie,
• przyklejały i odklejały gniotki,
• regulowały siłę nacisku.

Czego doświadczały?

 Różnych doznań dotykowych
Suchy balon → śliski → klejący.

 Regulacji sensorycznej
Powtarzalne gniecenie wycisza.

 Siły dłoni
Ściskanie i ugniatanie wzmacnia mięśnie.

 Zależności przyczyna–skutek
„Gdy dodam płyn, zmienia się dotyk”.

Materiały

• balony,
• mąka, ryż lub kasza (do wypełnienia),
• płyn do naczyń,
• miski,
• ręczniki papierowe,
• cerata ochronna.

Jak zrobić balonowego gniotka?

Składniki:

• balon,
• ok. ½ szklanki mąki lub ryżu

Wykonanie:

1. Wsyp mąkę lub ryż do balonu (lejek bardzo pomaga).
2. Zawiąż balon na supeł.
3. Sprawdź szczelność.
4. Ugniataj, aż masa się rozłoży.

„Kąpiel” gniotków w płynie

1. Wlej niewielką ilość płynu do miski.
2. Zanurz gniotka lub polej go płynem.
3. Rozetrzyj płyn po powierzchni balonu.
4. Gotowe – można kleić i odklejać.

Pro tipy z zajęć

 Nie używaj zbyt cienkich balonów.
Grubsze są trwalsze i bezpieczniejsze.

 Wystarczy naprawdę mało płynu.
Za dużo = zbyt śliski efekt.

 To świetna zabawa na regulację.
Dobrze sprawdza się po aktywności ruchowej.

 Zadbaj o antypoślizgowe podłoże.
Balony lubią uciekać

Na zakończenie

To były zajęcia pełne prostych odkryć i radości z dotyku.
Balonowe gniotki pozwoliły dzieciom doświadczyć zmiany, regulacji i kontroli nad materiałem.

Bo czasem wystarczy balon, trochę mąki i kropla płynu…
żeby dłonie miały co robić, a głowa mogła odpocząć.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Balonowe gniotki pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Te zajęcia były ciche, uważne i bardzo „ziemiste”. Glinka samoutwardzalna dała dzieciom możliwość długiego, spokojnego kontaktu z materiałem, a liście wniosły do pracy strukturę natury – delikatną, ale wyraźną.

Nie tworzyliśmy „gotowych dzieł”. Tworzyliśmy ślady – dotyku, nacisku, wyborów dziecka.

Jak przebiegały zajęcia?

Zajęcia rozpoczęły się od krótkiego spaceru lub rozmowy o naturze. Dzieci oglądały liście, dotykały ich, sprawdzały, czym różni się strona gładka od chropowatej.

Przy stolikach każde dziecko otrzymało kawałek glinki samoutwardzalnej. Najpierw było ugniatanie – rozgrzewanie materiału, oswajanie go w dłoniach. Glinka stawała się miękka i plastyczna.

Następnie dzieci rozwałkowywały glinkę i wybierały liście, które chciały odbić. Każde przyłożenie liścia było inne – mocniejsze, delikatniejsze, pod różnym kątem. Dzieci obserwowały, jak pojawiają się żyłki, linie i faktury.

Co robiły dzieci?

• ugniatały glinkę,
• wałkowały ją,
• dotykały i oglądały liście,
• odbijały liście w glince,
• decydowały o nacisku i kompozycji.

Czego doświadczały?

 Różnych struktur
Miękka glinka i szorstkie liście.

 Siły nacisku
Eksperymentowanie z mocą dłoni.

 Motoryki małej
Ugniatanie, wałkowanie, dociskanie.

 Uważności i wyciszenia
Powolna praca sprzyja koncentracji.

Materiały

• glinka samoutwardzalna,
• liście o wyraźnej strukturze,
• wałki,
• podkładki lub deseczki,
• patyczki (opcjonalnie),
• wilgotne ściereczki.

Jak pracować z glinką samoutwardzalną?

Krok po kroku:

1. Oderwij porcję glinki.
2. Ugniataj ją w dłoniach, aż będzie miękka.
3. Rozwałkuj na grubość ok. 0,5–1 cm.
4. Przyłóż liść żyłkami do glinki.
5. Dociśnij dłonią lub wałkiem.
6. Ostrożnie zdejmij liść.

Gotowe formy pozostaw do wyschnięcia (24–48 h).

Pro tipy z zajęć

 Najlepsze są liście z wyraźnymi żyłkami.
Klon, dąb, kasztan sprawdzają się świetnie.

 Nie poprawiaj odbitek.
Każdy ślad jest inny – i to jest wartość.

 Zadbaj o wilgotne dłonie.
Glinka nie będzie się kruszyć.

 To zajęcia idealne na wyciszenie.
Dobrze sprawdzają się po ruchu.

Na zakończenie

To były zajęcia, w których dzieci mogły zatrzymać się, poczuć materiał i zostawić po sobie ślad. Glinka i liście połączyły naturę z twórczością, a proces był ważniejszy niż efekt.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Małe formy z natury pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Te zajęcia były miękkie, pachnące i bardzo kolorowe – dokładnie takie jak słoń Elmer. Nie chodziło o to, żeby coś wyglądało „ładnie”. Chodziło o mieszanie, dotykanie, rozgniatanie i odkrywanie, że różnorodność jest czymś dobrym.

Masa z banana i mąki stała się bezpiecznym, naturalnym materiałem sensorycznym, a kolorowy ryż dodał kontrastu, dźwięku i koloru.

Jak przebiegały zajęcia?

Zaczęliśmy od krótkiego spotkania z Elmerem – kolorowym słoniem, który jest inny niż wszystkie. Dzieci oglądały ilustracje, dotykały książki, nazywały kolory.

Potem na stołach pojawiła się masa bananowa. Miękka, ciepła w dotyku, pachnąca. Dzieci rozgniatały ją dłońmi, rozciągały, dzieliły na kawałki.

Kolejnym elementem był kolorowy ryż – sypki, dźwięczny, kontrastujący z miękką masą. Dzieci wysypywały go, przesypywały, wciskały w masę, tworząc „kolorowego Elmera”.

Co robiły dzieci?

• rozgniatały banany,
• mieszały masę z mąką,
• ugniatały i dzieliły masę,
• przesypywały kolorowy ryż,
• tworzyły wzory i kolorowe powierzchnie.

Czego doświadczały?

 Różnych konsystencji
Miękka masa + sypki ryż.

 Zapachu i smaku
Naturalny aromat banana.

 Motoryki małej
Ugniatanie, szczypanie, przesypywanie.

 Akceptacji różnorodności
Kolory obok siebie tworzą całość.

Przepis: masa bananowa do zabaw sensorycznych

Składniki:

• 1 dojrzały banan
• ok. 3–4 łyżki mąki pszennej

Wykonanie krok po kroku:

1. Obierz banana i przełóż do miski.
2. Rozgnieć go widelcem na gładką masę.
3. Stopniowo dodawaj mąkę, mieszając.
4. Ugniataj dłońmi, aż masa będzie miękka i nieklejąca.

Regulacja konsystencji:

• za lepka → dodaj mąki
• za sucha → dodaj odrobinę banana lub wody

Kolorowy ryż – szybki przepis

Składniki:

• suchy ryż
• barwnik spożywczy
• woreczek strunowy

Wykonanie:

1. Wsyp ryż do woreczka.
2. Dodaj kilka kropel barwnika.
3. Zamknij i potrząsaj.
4. Rozsyp do wyschnięcia.

Materiały

• banany,
• mąka pszenna,
• miski, łyżki,
• kolorowy ryż,
• tacki lub maty,
• książka „Słoń Elmer”,
• cerata ochronna.

Pro tipy z zajęć

 Wybieraj bardzo dojrzałe banany.
Masa jest wtedy miękka i pachnąca.

 Nie mieszaj wszystkich kolorów naraz.
Pozwól dzieciom najpierw zobaczyć kontrasty.

 To masa jadalna – ale nie zachęcaj do jedzenia.
Skupiamy się na doświadczeniu.

 Nie poprawiaj „wzorów Elmera”.
Każda wersja jest dobra.

Na zakończenie

To były zajęcia pełne koloru, zapachu i spokoju.
Słoń Elmer przypomniał nam, że różnorodność jest wartością, a sensoryka najlepiej działa wtedy, gdy dzieci mogą tworzyć po swojemu.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Słoń Elmer i kolorowe smaki pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Te zajęcia odbyły się na świeżym powietrzu – wśród trawy, światła i zapachów. Plener pozwolił dzieciom na większą swobodę ruchu i intensywniejsze doświadczanie faktur. Masy z mąki i świeże owoce stały się pretekstem do wspólnego „gotowania”, krojenia i mieszania – bez presji efektu, bez ocen.

Liczył się kontakt z naturą i radość z działania.

Jak przebiegały zajęcia?

Zaczęliśmy od przygotowania stanowisk na zewnątrz – niskie stoliki i maty rozłożone na trawie. Dzieci mogły chodzić boso, siadać na kocach, wybierać miejsce pracy.

Na pierwszym etapie dzieci pracowały z masą mączną. Ugniatały ją dłońmi, wałkowały, dzieliły na kawałki, sprawdzały, jak zmienia się pod wpływem nacisku i ciepła dłoni.

W kolejnym etapie pojawiły się świeże owoce. Dzieci kroiły je bezpiecznymi nożykami, wąchały, dotykały, mieszały z masą, tworząc własne „dania”. Niektóre dzieci skupiały się na krojeniu, inne na ugniataniu – każdy znalazł coś dla siebie.

Co robiły dzieci?

• ugniatały masę z mąki,
• wałkowały i dzieliły ją na kawałki,
• kroiły owoce bezpiecznymi nożami,
• mieszały owoce z masą,
• doświadczały zabawy boso na trawie.

Czego doświadczały?

 Różnych struktur
Sucha mąka, wilgotna masa, soczyste owoce.

 Zapachu i smaku
Naturalne aromaty owoców.

 Motoryki małej i koordynacji
Krojenie, ugniatanie, mieszanie.

 Kontakt z naturą
Ziemia, trawa, świeże powietrze.

Przepis: masa mączna do zabaw plenerowych

Składniki:

• 1 szklanka mąki pszennej
• ok. ½ szklanki wody

Wykonanie krok po kroku:

1. Wsyp mąkę do miski.
2. Stopniowo dodawaj wodę.
3. Mieszaj, aż masa zacznie się łączyć.
4. Ugniataj dłońmi do uzyskania miękkiej konsystencji.

Regulacja konsystencji:

• za lepka → dodaj mąki
• za sucha → dodaj wody

Owoce do krojenia – przygotowanie

Składniki:

• jabłka, banany, gruszki, truskawki (w zależności od sezonu)

Wykonanie:

1. Umyj owoce.
2. Pokrój na większe kawałki.
3. Przygotuj bezpieczne nożyki.

Materiały

• mąka pszenna,
• woda,
• miski, wałki,
• owoce,
• bezpieczne noże,
• deseczki,
• maty lub koce,
• cerata ochronna.

Pro tipy z zajęć

 Plener = więcej swobody.
Nie przejmuj się rozsypaną mąką.

 Wybieraj miękkie owoce.
Dzieci łatwiej je kroją.

 Bosonoga zabawa wzmacnia czucie głębokie.

 Zadbaj o cień i wodę.
Regulacja jest ważniejsza niż czas trwania.

Na zakończenie

To były zajęcia pełne światła, zapachów i ruchu.
Plenerowa zabawa z masą i owocami pozwoliła dzieciom łączyć sensorykę z codziennością i doświadczać radości wspólnego działania.

Bo czasem najlepsza sala…
to ta pod chmurką

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Letnie gotowanie pod chmurką pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".

Te zajęcia były spokojne, ale pełne zachwytu. Kolor nie był tylko kolorem – zaczął się ruszać, uciekać, tańczyć. Dzieci mogły obserwować zmiany, testować swoje pomysły i doświadczać chemii w bardzo przyjaznej, niemal magicznej formie.

Nie tłumaczyliśmy zjawisk naukowo. Pozwoliliśmy im się wydarzyć.

Doświadczenie 1: Kolorowe kropki na mleku

To klasyk, który nigdy się nie nudzi.

Jak przebiegała zabawa?

Na stołach pojawiły się talerze z pełnotłustym mlekiem. Dzieci najpierw patrzyły – mleko było spokojne, jednolite, „nic się nie działo”.

Potem pipetami nakładały kolorowe kropki barwnika. Kropki zostawały w miejscu – aż do momentu, gdy patyczek zanurzony w płynie do naczyń dotknął powierzchni.

I wtedy… kolory zaczęły uciekać, mieszać się, tworzyć wiry.

Dzieci próbowały:
– dotknąć środka,
– dotknąć brzegu,
– zmienić kolor,
– dodać więcej płynu.

Czego doświadczały?

zaskoczenia i ciekawości
obserwacji zmiany
zależności przyczyna–skutek
koncentracji i cierpliwości

Materiały:

• mleko (najlepiej pełnotłuste),
• barwniki spożywcze,
• płyn do naczyń,
• patyczki higieniczne,
• pipety,
• talerze.

Pro tip

 Im tłustsze mleko, tym lepszy efekt.
 Nie mieszaj – dotykaj punktowo.
 Daj dzieciom czas tylko na patrzenie.

Doświadczenie 2: Kolorowe kropki + płyn do naczyń (na tacy)

Jak przebiegała zabawa?

Na przezroczystych tackach dzieci miały cienką warstwę wody z odrobiną płynu. Dodawały kropki barwnika i delikatnie dmuchały przez słomkę lub poruszały tacką.

Kolory zaczynały się rozciągać, rozchodzić, tworzyć smugi.

Co ćwiczyliśmy?

kontrolę oddechu
koordynację wzrokowo-ruchową
planowanie ruchu
świadomość siły (jak mocno dmuchnąć)

Pro tip

 Słomka to świetna regulacja oddechu.
 Nie każ dmuchać – to propozycja, nie obowiązek.

Doświadczenie 3: Kolorowe kropki palcem

Tu nie było pipet – tylko palec.

Dzieci zanurzały palec w barwniku i dotykały powierzchni mleka lub wody. Każdy dotyk był inny: szybki, wolny, delikatny, mocny.

To doświadczenie było najbardziej „ciałowe”.

Materiały:

• barwniki,
• mleko lub woda,
• tacki.

Pro tip

 To świetna zabawa dla dzieci, które nie lubią narzędzi.
 Pozwól na mycie rąk między kolorami.

Cele zajęć (w tle, bez mówienia dzieciom):

• rozwijanie ciekawości poznawczej
• obserwacja zmian i procesów
• regulacja sensoryczna
• koncentracja i uważność
• koordynacja ręka–oko

Na zakończenie

To były zajęcia, w których kolor stał się ruchem, a zwykłe mleko – polem do eksperymentów. Dzieci nie musiały niczego rozumieć „na sucho”. Wystarczyło, że zobaczyły i poczuły.

Bo czasem najlepsza nauka…
dzieje się wtedy, gdy coś nagle zaczyna uciekać spod palca.

Zadanie „Siła wsparcia” dofinansowane z budżetu Województwa Podkarpackiego – Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie.

Artykuł Kolorowe kropki – małe doświadczenia, wielkie „wow” pochodzi z serwisu Fundacja "Mały Wielki Krok".